«سیاست ضد آزار و اذیت» یا «بستن دستمال به سری که درد نمی‌کنه»

هفته‌ی گذشته من برای شرکت توی همایش PYCON 2015 به تهران رفتم و آخر هفته رو در خدمت بچه‌های دانشگاه علم و صنعت بودم. با اینکه همایش خیلی خوبی بود و به خوبی برگزار شد ولی زیاد به درد من نخورد، که احتمالا من مخاطب مستقیم این همایش نبودم. اما حسابی خوش گذشت و با کلی از دوستای قدیمی دیدار کردم و با بر و بچه‌های جدیدی دوست شدم، اما چیزی که من رو آزار میداده این «سیاست ضد آزار و اذیت» هست.

ما ها معمولا وقتی جایی ثبت‌نام می‌کنیم و یا از جایی خرید می‌کنیم،‌ با کلی قوانین که اکثرا بر ضد ما نوشته شدن باید توافق کنیم. مثلا بانک، شما وقتی توی اکثر بانک‌های معمول حساب باز می‌کنین، توافق می‌کنین که اگه سیستم بانکی مشکل داشت و شما این مشکل رو گزارش ندادین، بانک می‌تونه از شما طلب خسارت کنه. و یا مثلا ISP که ازش سرویس خریداری می‌کنین، شما حق استفاده از این سرویس به عنوان HOSTING رو ندارین و یا قبل از این که حق شکایت کردن از ISP رو داشته باشین، باید پروسه‌ی مورد نظر ISP رو طی کرده باشین چون توی قراردادتون شما این مورد رو امضا کردین و این حق رو از خودتون سلب کردین.

موارد این چنینی زیاد هستن، شرکت‌ها وکلای خبره‌ای دارن که دارن پول زیادی می‌گیرن که قرارداد رو طوری تنظیم کنن که شرکتشون رو در موارد خاص نجات بدن. این موارد حتی در قراردادهای استخدامی هم زیاد هست. در مورد این‌ها ما فقط می‌تونیم اطلاع‌رسانی کنیم و به نهاد‌های متولی گزارش بدیم. چون من نمی‌تونم بدون تلفن‌همراه به کارهام برسم و یا حساب بانکی نداشته باشم. آخر سر با امید این که برای ما مشکلی پیش نمی‌آد امضا می‌کنیم و خلاص.

اما در مورد همایش PYCON امسال، یک «سیاست ضد آزار و اذیت» به این همایش اضافه شده که به گفته‌ی برگزارکننده‌های همایش، گرفته شده از Google Anti-Harassment Policy که گوگل برای برگزاری رویداد‌هاش استفاده می‌کنه. اما چرا این «سیاست ضد آزار و اذیت» خودش باعث آزار من و عده‌ای دیگه شده؟ خیلی ساده هست. اگه خط اول همون سیاست گوگل رو بخونین، می‌خواد به همین سوال پاسخ بده.

چرا گوگل برای خودش سیاست ضد آزار و اذیت داره؟ چون که این مورد توی رویدادهاش معمول بوده.

اما سوال اصلی اینه که مگه تا حالا موردی داشتیم توی همایش‌های جامعه‌ی کاربری نرم‌افزار آزاد و متن‌باز که کسی آزار و اذیت دیده باشه که ما بخوایم براش سیاست تدوین کنیم؟ در حالی که گوگل هم معتقده که این مورد خیلی معمول بوده که نیازمند تدوین یه سیاست خاص برای خودش شده. و خب نکته‌ی بعدیش اینه که PYCON توسط جامعه‌ی کاربری پایتون که مفتخرن بدون هیچ وابستگی به سازمان خاص و به صورت غیرانتفاعی برگزار میشه. نه توسط یک شرکت انحصاری و غول تکنولوژی یا یک بانک، یا یک ISP یا شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات تلفن‌همراه!

برگزار کننده‌گان تعدادی از اعضای جامعه‌ی کاربری بودند که بدون هیچگونه وابستگی به سازمانی خاص، به صورت کاملا غیرانتفاعی موفق به برگزاری این کفرانس شدند.

حالا چند تا رویکرد در قبال این سیاست هست، عده‌ی زیادی از افراد اصلا از وجود همچین سیاستی اطلاع ندارن و خیلی خوش خرم می‌آن خوش می‌گذرونن و می‌رن. عده‌ی کمی هستند که این سیاست رو می‌خونن، وجودش رو غیر ضرروری و باعث آزار و اذیت می‌دونن و ترجیح می‌دن که توی این رویداد شرکت نکنن. و بقیه مثل من این سیاست رو می‌خونن، با وجودش مخالف هستن ولی همون طور که با خیلی قوانین دیگه مخالف هستن توی این رویداد شرکت می‌کنن.

به نظر من این سیاست مصداق دقیق ضرب المثل «سری رو که درد نمی‌کنه، دستمال چرا ببندیم» هست. اگه روزی اومد، که من با آشنایی که از جامعه‌ی خودمون دارم مطمئنم به این زودیا نمی‌آد، که این سیاست مصداق داشت، خیلی عالی، ازش استفاده می‌کنیم ولی در حال حاضر این سیاست فقط باعث دلخوری و گلایه‌ی افراد میشه. اگه تا حالا اعتراضی بهش نشده، به خاطر اینه که غالبا این رو نمی‌خونن.

بهتره این سیاست رو بزاریم توی گوگل داکس فعلا خاک بخوره و اگه روزی احساس کردیم که بهش نیاز داریم، در مرحله‌ی اول محتویاتش رو با توجه به مشکل معقول‌تر کنیم با توجه به این نکته‌ی مهم که ما یک شرکت تجاری نیستیم که بخوایم تمام حقوق رو برای خودمون حفظ کنیم و اون موقع ازش استفاده کنیم.

پا نوشت: این مطلب، صرفا جنبه‌ی عمومی داره و چیزی از زحمت‌های زیادی که تک تک برگزارکننده‌های PYCON کشیدن کم نمی‌کنه.

پا نوشت ۲: این سیاست رو می‌تونین از اینجا مطالعه کنین.

حریم شخصی | حق دادنی نیست، گرفتنیست

روز ۲۸ ژانویه یا ۸ بهمن‌ماه رو روز حریم شخصی داده‌ها نام‌گذاری کردن و توی آمریکا، کانادا و ۲۷ کشور اروپایی این روز رو جشن می‌گیرن. توی این روز کمپین‌های اطلاع‌رسانی تشکیل میدن و متخصص‌های حریم شخصی به دانشگاه‌ها و مدرسه‌ها میرن تا در مورد اهمیت حریم شخصی افراد و حقوق اون‌ها در این زمینه اطلاع‌رسانی کنن.

با گسترش اینترنت، هر روز بر اهمیت این مسئله افزوده میشه. متاسفانه توی ایران این مسئله به شدت بی‌اهمیت گرفته میشه. از فروشنده‌هایی که رمز کارت بانکی شما رو می‌گیرن تا شرکت‌هایی که با اطلاعات شخصی شما، تجارت می‌کنن.

اما مهم‌ترین کار برای جلوگیری از این مسئله، اطلاع‌رسانی در مورد اهمیت این موضوع و بعد در مورد راه‌های جلوگیری از اون هست.

در مورد اهمیت این موضوع، می‌تونم یه مثال بزنم که چند روز پیش فقط با دونستن نیک‌نیم یکی از دوستان دوران دبستانم؛ به اسم و فامیلش، ایمیل، آدرس فیس‌بوک، شماره تلفن مبایل و حتی عکس‌های شخصیش دست پیدا کردم، فقط با چند تا جستجو.

شبکه‌های اجتماعی مکان خوب برای ارتباط راحت‌تر و به اشتراک گذاشتن اطلاعات با افرادی هست که می‌خوایم دسترسی داشته باشن، ولی مکانی بد برای اطلاعاتی که ما نمی‌خوایم هر کسی بهشون دسترسی داشته باشه. خبرگزاری دویچه‌وله چندین مقاله‌ی خوب در مورد نحوه‌ی تنظیمات حریم شخصی توی شبکه‌اجتماعی‌های مختلف مثل فیس‌بوک و گوگل‌پلاس و … داده که با خوندن و اعمال کردن اون‌ها می‌تونین از بفنا رفتن حریم شخصیتون جلوگیری کنین.

این مطلب رو در این باره بخونید: مجموعه‌ای از نوشته‌ها برای استفاده بهتر و ایمن‌تر از فیس‌بوک – دویچه‌وله

همچنین با استفاده از افزونه‌هایی مثل DoNotTrackMe و خیلی از افزونه‌های دیگه توی مرورگر دلخواهتون مطمئن بشید که فیس‌بوک، گوگل و … شما رو توی سایت‌های دیگه ترک نمی‌کنند.

البته این مشکل جاهای دیگه بدتر میشه، مثلا کافیه جستجویی در مورد خودرو بکنید تا گوگل تبلیغاتش رو بر اساس خودرو به شما نشون بده. خیلی از موقع‌ها توی این روند ممکنه حتی نتایجی رو برای شما حذف کنه در حالی که به کاربر دیگه‌ای نمایش میده.

برای آشنایی بیشتر با این موضوع این صفحه، Do Not Track Us رو ببینین و برای جلوگیری از اون از جستجوگر DuckDuckGo به جای گوگل استفاده کنید

از طرفی هر کسی که بین شما و این سایت اینترنتی باشه می‌تونه که اطلاعات شما رو برداره و مطمئن ترین راه برای جلوگیری از این کار استفاده از پروتکل SSL هست، برای این کار سعی کنید سایت‌ها رو با HTTPS باز کنید و یا از افزونه‌ی HTTPS Everywhere از موسسه EFF استفاده کنید.

من توی این وبلاگ قبلا از Google Analytics برای آمارگیری استفاده می‌کردم، اما به پیشنهاد دوست خوبم، امید مومن زاده، الان از نرم‌افزار piwik استفاده می‌کنم. توی این نرم‌افزار آزاد، به آزادی‌های شما احترام گذاشته میشه و اگه شما با فعال بودن گزینه‌ی Do Not Track توی مرورگرتون وارد وبلاگ من بشید، نرم‌افزار piwik شما رو ثبت نمی‌کنه.

این مقاله رو در مورد piwik از وبلاگ سرریزهای ذهن من بخونید: از حالا این وبلاگ اطلاعاتتون رو به گوگل نمی‌ده، حریم خصوصی شما مهمه

همین طور اگه می‌خواید ایمیلی که به من می‌زنید، وسط کار خونده نشه و یا اطلاعاتش دستکاری نشه، می‌تونین اون رو با کلید عمومی من رمز کنید و مطمئن بشید که فقط من می‌تونم اون رو بخونم.

پی‌نوشت: مثل این که افزونه‌ی wp-statictis وردپرس، به گزینه‌ی Do Not Track اهمیتی نمی‌ده، پس من هم افزونه رو غیرفعال کردم.

لینک‌های مرتبط

  1. We put your privacy first – Mozilla
  2. Data Privacy Day – Wikipedia