وابسته به کاربران یا به شرکت‌های تجاری؟

گاهی این سوال برام پیش می‌اد، که آیا من که دارم از فایرفاکس استفاده می‌کنم، و هزینه‌ای بابتش نمی‌دم میشه فردا موزیلا بیاد و بگه که فایرفاکس از این به بعد پولی هستش، آپدیت جدید می‌خوای باید هزینه بدی! یا مثلا موزیلا رو بفروشن به اپل، بعد اپل بیاد افزونه‌های فایرفاکس رو مثل برنامه‌های آیفون بزاره توی آیتونز!

امروز وقتی که خبر موافقت ناول با انتقال به شرکت Attachmate ترجمه می‌کردم[۱] این سوال باز هم برام ایجاد شد. وقتی که پست روزبه رو می‌خوندم، این سوال شدید تر شد. گفتم یه سری مقایسه انجام بدم.

از نظر من طبعا استفاده از نرم‌افزارهایی که توسط کاربران توسعه داده میشه و سیاست‌های شرکت خاصی پشت سرش نیست خیلی بهتره. درسته، ولی آیا خودم استفاده می‌کنم؟ نگاه که می‌کنم تا حدودی اره و تا حدودی هم نه، من از LibreOffice به جای OpenOffice استفاده می‌کنم که forkیی از OpenOffice هست. در کنارش دارم از کرومیوم استفاده می‌کنم که برپایه‌ی webkit هست، که متعلق به اپل هست، خود کرومیوم هم که ماله گوگله!)

لوگو‌های اپن‌سورس نرم‌افزار آزاد

یا مثلا همین KDE SC غیر از اینه که اصل کارش با qt4 هست و qt هم متعلق به شرکت نوکیا؟[۲]

در واقع نگاه که می‌کنیم اکثر برنامه‌های معروفی که داریم استفاده می‌کنیم متعلق به یه شرکت خاص هستن، ولی آیا اینا رو تماما شرکت‌های تجاری ساختن؟ قطعا نه.

یه برنامه‌ی دیگه رو نگاه می‌کنیم. چند جا هستش که از PostgreSQL که متعلق به یک شرکت خاص نیست و توسط چند شرکت و کامیونیتیش اداره میشه [۳] ، استفاده می‌کنند؟ دیتابیسی که از طرفی از MySQL هم برتره؟ چرا هنوز MySQL بیشتر از Postgres طرفدار داره؟

مثلا همین webkit که الان متعلق به شرکت اپل هست بر پایه‌ی KHTML هستش. KHTML که الان رها شده، که از خیلی جهات سر بود.  ولی خب چی بر سر KHTML اومد؟ چرا دیگه اسمی ازش نمی‌شنویم؟ و میشنویم که حتی rekonq با افتخار موتورش رو به webkit تغییر میده؟ هرچند مرورگر Konqueror بر پایه‌ی KHTML هست.

یا مثلا یه افزونه‌ی ساده اما مهم فایرفاکس، FireGPG، متعلق به هیچ شرکتی نیست.  (درسته که نمیشه با برنامه‌های بزرگ مقایسه کرد اما نمونه‌ی خوبیه) چرا اعلام کرد که دیگه ادامه نمیده؟[۴]

FireGPG وKHTML دو نمونه‌ی بارز هستن که توسط کاربران اداره می‌شدند. اما دیگه عملا فعالیتی ندارند. توسعه، رفع باگ‌ها و افزودن فیچرهای جدید با توجه به نیاز روز، از مواردی هست که یک پروژه‌ی نرم‌افزاری احتیاج داره. FireGPG به دلیل این که نویسندش نمی‌تونست که با هر آپدیت افزونش رو با جیمیل هماهنگ کنه این فیچر رو به کلی از پروژش برداشت. KHTML هم شاید به دلیل اومدن webkit و ساپورت اون توسط شرکت‌های بزرگی همچون اپل و نوکیا و سامسونگ و گوگل و پالم دیگه عملا فعالیتی نداره (و حتی KDE که KHTML محصول خودش بود). شاید اگه webkit نبود الان مرورگر کرومیوم شما بر پایه‌ی موتور KHTML بود.

به نظرم میشه یه نتیجه‌گیری کلی کرد، پروژه‌های بزرگ نیاز به حامی دارند. حالا چه این حامی یک شرکت بزرگ باشه، که قطعا از اون برنامه به نفع سیاست‌های خودش استفاده می‌کنه، چه جامعه‌ی کاربری، که مطمئنن به خود برنامه کمک می‌کنند.

اما یک نکته، در مورد اپن‌سوزه و شرکت Attachmate، با این که خودش اعلام کرده که کاری بهش نداره ولی خب قبلا دیدیم در اوراکل که با خریدن سان چه طور پروژه‌ی اپن‌سولاریس مرده اعلام کرد.به نظرم این احتمال هست که مورد مشابه برای اپن‌سوزه اتفاق بیوفته.

منبع:

  1. Novell Agrees to be Acquired by Attachmate Corporation
  2. QT FrameWork
  3. FireGPG discontinued
  4. PostgreSQL

پ-ن:داشتم توی وبلاگ روزبه نظر می‌دادم دیدم خیلی طولانی شد پس گفتم توی وبلاگ خودم بنویسمش 🙂

http://blog.getfiregpg.org/2010/06/07/firegpg-discontinued/

5 دیدگاه برای «وابسته به کاربران یا به شرکت‌های تجاری؟»

  1. پروژه های بزرگ هم می تونن مستقل کار کنن برسام جان… نمونه بارز اون Debian بزرگترین توزیع گنو/لینوکس با بیش از ۳۰ هزار بسته نرم افزاری….

    به قدرت community و جامعه شک نکن !

  2. این که شرکت‌ها از یه پروژه حمایت کنند لزوما چیز بدی نیست، مخصوصا وقتی دست یک شرکت نباشه. مثل خود هسته لینوکس که شرکت‌های زیادی ازش حمایت میکنند. در مورد postgresql هم احتمالا یکی از دلایلش اینه که تحت ویندوز کار نمیکنه و طبیعتا برای کسایی که قابلیت حمل براشون مهمه گزینه خوبی نیست.
    به نظرم اصرار به استفاده نکردن از برنامه‌ای که یه شرکت پشتشه اصلا درست نیست. اگه لازم باشه، و پروژه پروژه‌ی خوبی باشه، در بدترین حالت میشه مثل openoffice.
    کلا به نظر من داشتن حمایت از شرکت‌های تجاری خیلی به پیشرفت پروژه‌های آزاد کمک میکنه.

  3. @روشا
    من هم گفتم نیاز به یک حامی دارن، دبیان کامیونیتی قویی داره. لزوما منظورم از حامی شرکت های تجاری نبود.

    @هدایت
    بله کاملا موافقم، مثال کرنل هم خیلی عالیه! ردهت کلی کار کرده برای کرنل ولی عملا کنترلی بر روی پروژه نداره. ولی خب در مورد KHTML هم گفتم، بحث سر حمایت شرکت نیست. بلکه منظورم اینه که Webkit که الان متعلق به شرکت اپل هست، اگه نبود و همون KHTML رو توسعه می‌دادن، الان تمامی این شرکت‌ها (خود اپل، نوکیا و بقیه) به نوعی مجبور می‌شدند به پروژه‌ی KHTML کمک کنند.
    حمایت شرکت‌ها خیلی خوبه، ولی وقتی «عالی» میشه که پروژه‌ی کلی توسط شرکت خاصی اداره نشه، و توسط کامیونیتی اداره بشه. مثل کرنل.
    هرچند که خود اپن‌سوزه هم توسط کامیوینیتی اداره میشه تا حدودی!(OpenSuse Project) ولی خب آخرش اسپانسرش شرکت ناول هست.

  4. خب مسئله اینه که اگه هم که پروژه‌ی کلی توسط یه شرکت خاص اداره بشه، در صورتی که اون شرکت شرکت خوبی نباشه بعدا از دست اون شرکت در میاد؛ مثل اتفاقی که ظاهرا داره برای LibreOffice میفته. مثلا من در حال حاضر شخصا دلیل خاصی ندارم که به جای OpenOffice از LibreOffice استفاده کنم؛ ولی خب طبیعتا اگه در مورد این پروژه community بهتر از شرکت عمل کنند (که به احتمال زیاد خواهند کرد) LibreOffice بهتر از OpenOffice میشه و اون موقع خود به خود همه به اون مهاجرت میکنند و آفیس پیش‌فرض توزیع‌ها عوض میشه و منم طبیعتا سوییچ میکنم. اما اگه LibreOffice بهتر از OpenOffice نشه، من دلیلی نمی‌بینم که «طبیعتا» استفاده از LibreOffice بهتر باشه. چون در هر صورت هر دو پروژه‌های آزادی هستند و این که پشت OpenOffice فقط یه شرکت هست «لزوما» چیز بدی نیست (چون توی فرضی که من کردم، LibreOffice هم که دست یه شرکت نیست فرق خاصی نداره با OpenOffice).

    خلاصه به نظر من: این که یه پروژه توسط کاربران توسعه داده بشه بهتره، ولی نه به دلیل این که توسط کاربرهاست و نه یک شرکت؛ بلکه به دلیل این که این پروژه در طی زمان بهتر میشه. و وقتی بهتر میشه ما به خاطر بهتر بودنش به سمتش کشیده میشیم نه به خاطر کنترل شدن توسط کاربران.
    (البته این از دید یه کاربر بود، طبیعتا از دید کسی که میخواد به یه پروژه کمک کنه، اونی که توسط افراد کنترل میشه احتمالا جذاب تره و در نتیجه باز به صورت طبیعی اون پروژه بیشتر پیشرفت میکنه و بهتر میشه!) ولی اگه بهتر نشد، من همونی که توسط یک شرکت اداره میشه رو انتخاب میکنم! 🙂

    راستی در مورد موزیلا هم، البته «اگه» اشتباه نکنم، کنترل پروژه‌های موزیلا دست Mozilla Foundationه که یه سازمان غیر انتفاعیه (non-profit)، که نسبتش به فایرفاکس میشه تا یه حدودی شبیه نسبت Linux Foundation به هسته‌ی لینوکس! برای همین لازم نیست نگران فایرفاکس باشی! (اصلا همین که شما یک خط به مثلا فایرفاکس اضافه کنی تحت GPL، اگه هم قرار باشه فایرفاکس پولی بشه به صورت غیرآزاد باید این یک خط ازش حذف بشه. برای همین، اگه افراد مختلف به یه پروژه کمک کنند (بدون انتساب کپی‌رایت به سازمان حامی) و این کمک‌ها زیاد بشه، عملا بستن اون پروژه غیر ممکن میشه)

پاسخی بگذارید